In november 2025 ging Harry Boeschoten voor de vierde aflevering van Groen Groeit Mee | De Podcast in gesprek met Mirjam Sterk. Als gedeputeerde van de provincie Utrecht koos zij in 2023 bewust voor het voorzitterschap van het Groen Groeit Mee Pact. In het gesprek vertelt ze over haar motivatie en waarom groen en natuur voor haar een absolute voorwaarde zijn voor gezonde gebiedsontwikkeling. Groen Groeit Mee draagt hieraan bij door verbindingen te leggen op alle niveaus.
Dit artikel is een weergave van het gesprek tussen Harry Boeschoten en Mirjam Sterk uit november 2025. Wil je de podcast liever luisteren of kijken? Dat kan via Spotify, Apple Podcasts en YouTube.
Op het moment van publicatie van dit artikel, is Mirjam Sterk inmiddels gestart als minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. Daarmee heeft zij haar voorzitterschap van het pact overgedragen aan een nieuwe gedeputeerde. “Het ministerschap maakt dat ik dit mooie pact moet loslaten. Ik kijk trots terug op alles wat er al staat en heb er het volste vertrouwen in dat dit pact alleen maar verder door gaat groeien!”
“Mijn motivatie voor het voorzitterschap van Groen Groeit Mee stamt uit de coronaperiode, toen ik in de Verenigde Staten woonde,” vertelt Mirjam. “De natuur werd in die tijd een soort vluchtheuvel. Ik woonde in een wijk waar het groen al bij de voordeur begon: grasvelden liepen in elkaar over, zonder hekken of harde grenzen. Dat deed me goed.”
Terug in Nederland, als gedeputeerde Natuur en Landbouw, merkte ze opnieuw hoe belangrijk natuur is voor het fysieke en mentale welzijn van mensen. Tijdens werkbezoeken zag ze dat natuur niet alleen van het buitengebied is. “Mensen in de stad hebben die groene ruimte minstens net zo hard nodig, dus we moeten zorgen dat ze het buitengebied in kunnen. Groen Groeit Mee zorgt ervoor dat we die verbindingen vanaf het begin in ruimtelijke plannen meenemen.”
Voor Mirjam gaat het daarbij niet alleen om het welzijn van mensen, maar ook om verantwoordelijkheid voor de natuur. In het gesprek schaart Mirjam zich achter het begrip rentmeesterschap, een term die Jannemarie de Jonge in podcastaflevering 1 besprak. “Wij kunnen beslissen hoe we met onze omgeving omgaan. Bomen en dieren niet.”
Verbinden als kern van het pact
Het Groen Groeit Mee Pact brengt inmiddels 44 partners samen, waaronder de provincie Utrecht, gemeenten, waterschappen, natuurorganisaties, de ANWB en gebiedsontwikkelaars als BPD. Die brede samenstelling is een grote kracht, aldus Mirjam. “Je kijkt met elkaar: wat kan ik vanuit mijn perspectief bijdragen aan het grotere geheel?”
Een voorbeeld dat ze noemt is de transitie van het landelijk gebied, een belangrijk dossier binnen de provincie Utrecht. Dit traject biedt aan de ene kant kansen voor agrariërs die zoeken naar toekomstperspectief, zoals recreatie op het boerenterrein. Aan de andere kant zoeken mensen uit de stad ruimte om te bewegen en naar buiten te gaan. Door die belangen samen te bekijken, ontstaan oplossingen die meerdere doelen dienen. Dat noemt Mirjam grensontkennend werken.
Het systeem moet mee veranderen
Soms kan ruimte maken voor groen en gezondheid botsen met de manier waarop we woningbouwprojecten financieel doorrekenen. “We rekenen in een grondexploitatie (grex), maar daarin zie je de maatschappelijke opbrengsten eigenlijk niet terug,” zegt Mirjam. De voordelen van groen voor gezondheid en preventie blijven in die rekenmodellen buiten beeld.
Volgens haar moeten die voordelen breder worden meegewogen, ook op nationaal niveau. Ze wijst bijvoorbeeld op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. “Een groene leefomgeving helpt mensen om te bewegen en kan op termijn zorgkosten verlagen.” Het idee van Blue Zones, gebieden waar mensen langer en gezonder leven, laat zien hoe sterk leefomgeving en gezondheid met elkaar samenhangen. Vanuit datzelfde idee ziet ze ook een rol voor zorgverzekeraars. “Investeren in een groene leefomgeving kan helpen om zorgkosten te beperken, omdat wonen in een groene, gezonde omgeving misschien wel de beste vorm van preventie is.”
Om hier op nationaal niveau verandering te krijgen, heb je het over een mammoettanker die je moet keren, aldus Mirjam. “Dat gaat niet vanzelf, maar door Groen Groeit Mee zie je wel dat het denken langzaam verandert.” De provincie heeft hierin een belangrijke taak: “We hebben financiële middelen vrijgemaakt om ontwikkelingen te bekostigen.” Denk aan de Tenderregeling Groen Groeit Mee, subsidies, maar ook het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). Die laatste wordt regelmatig ingezet voor doelen van Groen Groeit Mee, zoals natuurvriendelijke oevers, groenblauwe dooradering en heggen door het landschap.
Van visie naar praktijk
Gemeenten zijn vaak nog zoekende hoe ze groene gebiedsontwikkeling vorm moeten geven. En toch zijn er steeds meer voorbeelden waar dat goed lukt. Denk aan de Kersenweide in Bunnik, waar niet alleen wordt gekeken naar het aantal woningen, maar ook naar de kwaliteit van de leefomgeving. “De handreiking Groen bij uitbreidingslocaties helpt om die kwaliteit concreet te maken.”
Ook in voorbeeldgebieden krijgt de aanpak van Groen Groeit Mee concreet vorm. Dit zijn gebieden waar provincie, gemeenten en partners samen verkennen hoe natuur, recreatie, landbouw en woningbouw beter met elkaar kunnen worden verbonden. In het Kromme Rijn Linie Landschap ligt al een ontwikkelperspectief voor de lange termijn, waarin natuurontwikkeling, recreatie, cultuurhistorie en woningbouw elkaar versterken. Bijvoorbeeld bij bos Nieuw Wulven, waar bestaande natuur, recreatieve routes en nieuwe ontwikkelingen met elkaar worden verbonden, zodat bewoners vanuit de stad direct toegang hebben tot groen. Het gaat dus niet om losse projecten, maar om samenhang in een heel gebied.
Een beweging die groter mag worden
Mirjam erkent dat integrale gebiedsontwikkeling niet vanzelf gaat. “Een handtekening onder het pact is een begin, maar de uitvoering vraagt samenwerking en afstemming. Aan het begin kijk je integraal: welke opgaven spelen hier? Daarna moet je integrerend werken: flexibel inspelen op ontwikkelingen die je vooraf misschien niet had voorzien.”
Voor Mirjam is Groen Groeit Mee een gemeenschap van partijen die elkaar regelmatig ontmoeten en tussendoor samenwerken. Steeds meer partners sluiten zich aan, zoals onlangs nog Schevichoven Groeit!, waardoor het perspectief breder wordt.
Ze hoopt dat ook het Rijk deze beweging verder ondersteunt. Initiatieven als Collectief Natuurinclusief sluiten daar goed bij aan. Want wie ruimte wil maken voor water en natuur, moet verbindingen leggen: tussen stad en land, tussen beleid en uitvoering, tussen financiële belangen en gezondheid. Alleen zo kan groen echt meegroeien met de gebieden die we ontwikkelen en zorgen we voor fijne, gezonde plekken om te leven.
